Niebieski kolor oczu. 馃憖 Cz臋艣膰 VIII.

Niebieski kolor oczu. To drugi najcz臋stszy kolor oczu u ludzi na 艢wiecie, chocia偶 艣rednio posiada go tylko oko艂o 8% os贸b.

Badania przeprowadzone na Uniwersytecie Kopenhaskim (UK) wykaza艂y, 偶e...

Badania przeprowadzone na Uniwersytecie Kopenhaskim (UK) wykaza艂y, 偶e wszystkie obecnie 偶yj膮ce osoby posiadaj膮ce niebieski kolor oczu pochodz膮 od jednego wsp贸lnego przodka, u kt贸rego spontanicznie rozwin臋艂a si臋 mutacja daj膮ca taki kolor oczu. Mutacja ta rozprzestrzeni艂a si臋 z tego przodka na ca艂y 艣wiat w ci膮gu ostatnich 6-10 tysi膮cleci. Do bada艅 wykorzystano materia艂 genetyczny nale偶膮cy do trzech pokole艅 reprezentuj膮cych oko艂o 100 rodzin, kt贸rych r贸偶ni cz艂onkowie mieli niebieskie lub br膮zowe oczy (zar贸wno rodzice, jak i potomstwo).

Do bada艅 wykorzystano materia艂 genetyczny nale偶膮cy do trzech pokole艅 reprezentuj膮cych oko艂o 100 rodzin, kt贸rych r贸偶ni cz艂onkowie mieli niebieskie lub br膮zowe oczy (zar贸wno rodzice, jak i potomstwo).

Po zbadaniu ich DNA, ustalono, 偶e mutacja wp艂ywaj膮ca na allele odpowiedzialne za niebieski kolor oczu znana jest jako gen OCA2.

Z rozdzia艂u o genetyce na lekcjach biologii w klasie 贸smej mo偶na si臋 dowiedzie膰, 偶e allele to r贸偶ne wersje tego samego genu. Cechy dziedziczymy po obydwu rodzicach. A wi臋c rodzice przekazuj膮 nam dwa zestawy chromosom贸w. W obydwu z nich znajdziemy te same geny, odpowiedzialne za te same cechy np. kolor w艂os贸w czy oczu. Przyk艂adowo 鈥 w jednym chromosomie jest informacja o br膮zowych oczach, a w drugim o niebieskich, to w艂a艣nie r贸偶ne wersje tego samego genu nazywamy allelami. Jak twierdzi profesor Hans Eiberg z Uniwersytetu Kopenhaskiego (鈥) Pocz膮tkowo wszyscy mieli艣my br膮zowe oczy. Ale mutacja genetyczna wp艂ywaj膮ca na gen OCA2 w naszych chromosomach stworzy艂a 鈥瀙rze艂膮cznik鈥, kt贸ry dos艂ownie wy艂膮czy艂 zdolno艣膰 wytwarzania br膮zowych oczu. (鈥)

Ustalono, 偶e geny OCA2 koduj膮 艣cie偶k臋 syntezy tzw. 鈥瀊ia艂ka P鈥

Ustalono, 偶e geny OCA2 koduj膮 艣cie偶k臋 syntezy tzw. 鈥瀊ia艂ka P鈥, bior膮cego udzia艂 w produkcji melaniny w organizmie 鈥 pigmentu, kt贸ry nadaje kolor naszym w艂osom, sk贸rze i t臋cz贸wkom oczu (tu eumelanina). Mutacja, odpowiedzialna za niebieskie oczy, nie wy艂膮cza ca艂kowicie produkcji pigmentu, a rozcie艅cza pigmentacj臋 t臋cz贸wki br膮zem. Ustalono tak偶e, 偶e je艣li gen OCA2 zostanie u kogo艣 ca艂kiem wy艂膮czony i zabraknie pigmentu, doprowadzi to do bielactwa, a oczy stan膮 si臋 czerwone od prze艣wituj膮cych naczyniek. Osoby z niebieskimi oczami maja bardzo podobny genom, co potwierdza ich pochodzenie od wsp贸lnego przodka. Mutacja, kt贸ra skutkuje niebieskimi oczami, nie jest pozytywna, ani negatywna. Zwi臋kszanie si臋 ilo艣ci takich os贸b w spo艂ecze艅stwie by艂o spowodowane ich atrakcyjno艣ci膮 dla partner贸w. Br膮zowe oczy czerpi膮 sw贸j kolor z eumelaniny, pigmentu podobnego do melaniny, barwi膮cego ludzk膮 sk贸r臋.

Niebieskie oczy nie maj膮 w sobie 偶adnego niebieskiego pigmentu lecz uzyskuj膮 sw贸j kolor podobnie jak woda i niebo. Kolorowa cz臋艣膰 oka to t臋cz贸wka, kt贸ra zawiera mi臋艣nie i r贸偶ne rodzaje kom贸rek.

Ale niebieskie oczy nie maj膮 w sobie 偶adnego niebieskiego pigmentu lecz uzyskuj膮 sw贸j kolor podobnie jak woda i niebo. Kolorowa cz臋艣膰 oka to t臋cz贸wka, kt贸ra zawiera mi臋艣nie i r贸偶ne rodzaje kom贸rek. T臋cz贸wka sk艂ada si臋 z czterech warstw, gdzie skrajnie tylna (tzw. nab艂onek pigmentowy) zawiera br膮zowy pigment. Kom贸rki przednich warstw tak偶e zawieraj膮 pewne ilo艣ci pigmentu. Kombinacje r贸偶nej ilo艣ci pigmentu pozosta艂ych warstw daj膮 r贸偶ne warianty kolorystyczne oczu u zwierz膮t i ludzi. Osoby z niebieskimi oczami nie maj膮 w og贸le pigmentu w warstwie przedniej, co powoduje rozpraszanie i poch艂anianie cz臋艣ci d艂u偶szych fal 艣wiat艂a wchodz膮cego do oka. Dzi臋ki temu w odbitym i powracaj膮cym z oka 艣wietle jest wi臋cej jego kr贸tszych sk艂adowych, wi臋c oczy wydaj膮 si臋 wtedy niebieskie. W Europie odsetek ludzi o jasnych t臋cz贸wkach (niebieskich, szarych i zielonych) jest wysoki np. u Islandczyk贸w si臋ga 90% populacji, a u rdzennych mieszka艅c贸w tropik贸w kolor ten prawie nie wyst臋puje. 漏 Andrzej Boczarowski