Altruizm 馃惖 Cz臋艣膰 VII.

Altruizm. Terminem tym okre艣la si臋 wszystkie dzia艂ania na rzecz innych osobnik贸w, kosztem w艂asnych korzy艣ci. Altruizm jest przeciwno艣ci膮 egoizmu.

Zjawisko to znane jest u niekt贸rych gatunk贸w zwierz膮t, ale cechuje typowo spo艂ecze艅stwo ludzkie. Szympansy zwyczajne i bonobo nawi膮zuj膮 przyja藕nie i okazuj膮 zaufanie, pozwalaj膮c swojemu przyjacielowi piel臋gnowa膰 wra偶liwe cz臋艣ci cia艂a. Ale zaufanie, 偶e kto艣 ci臋 nie skrzywdzi, to nie to samo, co zaufanie, 偶e jest przyjacielem, kt贸ry ma twoje interesy na uwadze i stawia je przed swoimi.

Prymatolodzy czyli specjali艣ci od ssak贸w naczelnych (Primates) wiedz膮, 偶e ma艂py cz艂ekokszta艂tne wydaj膮 serie d藕wi臋k贸w, kt贸re prawdopodobnie mog膮 znaczy膰: 鈥濩ze艣膰, przyjacielu. Do艂膮cz do mnie na tej ga艂臋zi gdzie mo偶emy razem cieszy膰 si臋 owocami.鈥

Jednak偶e, to nie jest prawdziwa hojno艣膰 ze strony chrz膮kaj膮cego szympansa. To tylko prze艣wiadczenie, 偶e przy obfito艣ci jedzenia nie warto walczy膰 o kilka kawa艂k贸w owoc贸w. Szympans raczej nie przyniesie owoc贸w rannemu koledze, kt贸ry ma problemy z poruszaniem si臋 po drzewie. Szympansy s膮 samolubne w por贸wnaniu z lud藕mi. Poza matkami i m艂odymi 鈥 generalnie nie dziel膮 si臋 jedzeniem i nie wymieniaj膮 si臋 informacjami o tym, jak je zdoby膰.

Ludzkie szcz膮tki oraz narz臋dzia znalezione w stanowisku Dmanisi (Gruzja) licz膮 1,85-1,77 miliona lat.

Ludzkie szcz膮tki oraz narz臋dzia znalezione w stanowisku Dmanisi (Gruzja) licz膮 1,85-1,77 miliona lat. A to oznacza, 偶e homininy z Dmanisi s膮 艣wiadectwem wczesnej migracji ludzi na tereny Eurazji z Afryki. Obecnie znamy jeszcze starsze 艣lady tj. narz臋dzia z Chin maj膮ce 2,12 mln lat. Jedna z pi臋ciu czaszek z Dmanisi jest dowodem na to, 偶e ludzie zachowaniem r贸偶nili si臋 od ma艂p cz艂ekokszta艂tnych. Rozpatrywany osobnik straci艂 za 偶ycia wszystkie z臋by opr贸cz jednego.

Po utracie z臋b贸w cz艂owiek ten 偶y艂 jeszcze przez kilka lat w dobrym zdrowiu.

Po utracie z臋b贸w cz艂owiek ten 偶y艂 jeszcze przez kilka lat w dobrym zdrowiu. Bez wzgl臋du na to, czy utrata jego z臋b贸w by艂a spowodowana staro艣ci膮, czy chorob膮 鈥 bezz臋bno艣膰 musia艂a by膰 dla niego do艣膰 powa偶n膮 niepe艂nosprawno艣ci膮. Anatomicznie ludzie z Dmanisi wykazywali tzw. mozaik臋 cech zaawansowanych i prymitywnych np.: niski wzrost 145-166 cm, czy stosunkowo ma艂y m贸zg o pojemno艣ci 546- 775 cm3. To mniej w stosunku do typowych Homo erectus i Homo ergaster (800-1250 cm3) czy cz艂owieka wsp贸艂czesnego (1350 cm3).

Anatomicznie ludzie z Dmanisi wykazywali tzw. mozaik臋 cech zaawansowanych i prymitywnych np.: niski wzrost 145-166 cm, czy stosunkowo ma艂y m贸zg o pojemno艣ci 546- 775 cm3.

Przyk艂adem rozwi膮za艅 nowoczesnych s膮 ich nogi, dostosowane do d艂ugotrwa艂ego biegania i chodzenia. Z kolei ramiona mieli podobne do australopitek贸w i ma艂p cz艂ekokszta艂tnych. Analizy anatomiczne wykaza艂y, 偶e mamy u nich do czynienia z du偶膮 zmienno艣ci膮 wewn膮trzgatunkow膮 (co艣 jak u wsp贸艂czesnych ludzi). Jednoznaczne zaliczenie ich do nowego gatunku tzw. cz艂owieka z Gruzji 鈥 Homo georgicus jest dyskutowane. Nie powinno to dziwi膰 鈥 cechy przej艣ciowe spotykamy cz臋sto u form o r贸偶nym zaanga偶owaniu ewolucyjnym. W zasadzie ka偶dy osobnik mo偶e by膰 traktowany jako czyja艣 forma po艣rednia.

Dmanisi w tamtym czasie (plejstocen) mia艂o klimat bardziej wilgotny ni偶 dzisiaj (zbli偶ony do 艣r贸dziemnomorskiego), ale z mro藕nymi zimami.

Ludzie 偶yli w pobli偶u staro偶ytnego brzegu jeziora, otoczonego lasami i 艂膮kami, a tereny te by艂y domem dla r贸偶norodnej fauny zwierz膮t. Stary osobnik 偶y艂 d艂ugo po utracie z臋b贸w, na co wskazuje wype艂nienie z臋bodo艂贸w tkank膮 kostn膮, co jest mo偶liwe tylko za 偶ycia. Mimo obfito艣ci jedzenia, bez ognia do gotowania jedzenia i pomocy wsp贸艂plemie艅c贸w, bezz臋bnemu trudno by艂oby przetrwa膰 kilka lat w okresowo zimnym 艣rodowisku. Chocia偶 mo偶liwe jest, 偶e dzi臋ki u偶yciu narz臋dzi przetrwa艂by sam, 偶ywi膮c si臋 mi臋kkimi tkankami zwierz臋cymi, takimi jak m贸zg i szpik 鈥 gdyby by艂 sprawny 鈥 ale nie by艂. Bardziej przekonuj膮c膮 mo偶liwo艣ci膮 jest to, 偶e mogli si臋 nim opiekowa膰 inni cz艂onkowie jego gatunku. Gatunek ten jest mi bliski, poniewa偶 na potrzeby pewnego filmu dokumentalnego zrekonstruowa艂em te postaci jak i scen臋 z altruizmem.漏 Andrzej Boczarowski